De Citadel - Alles wat je weten moet over de trots van Diest

De Citadel is niet alleen letterlijk een hoogtepunt voor de stad Diest, maar ook een cultureel toppunt. Voorafgegaan door een rijke geschiedenis, is dit stukje erfgoed vandaag de dag nog steeds een centrum van cultuur en ontspanning.

Nog overtuiging nodig voor je je bezoek plant? Lees dan verder en ontdek het verhaal achter de Citadel.

Historische context in vogelvlucht 

Oorspronkelijk was de functie van de citadel de - net onafhankelijke - Belgische staat te beschermen tegen een inval van de Nederlanders. Toen deze dreiging in 1840 verdween, ging men desondanks door met de bouw. De citadel fungeerde tot het einde van de 19e eeuw als verdedigingswerk tegen een mogelijke inval vanuit Frankrijk en Pruisen.

Ondertussen evolueerde de militaire technologie van artillerie en vonden er nieuwe ontwikkelingen plaats die het gebruik van kanonnen veranderde. Hierdoor verloor de citadel zijn verdedigingswaarde en diende hij louter als versterkt fort.

Van 1953 tot 2011 fungeerde de citadel als thuisbasis voor het eerste bataljon van de parachutisten.

Tegenwoordig staan de hoofdgebouwen van de citadel leeg en zijn deze beschermd erfgoed vanwege hun historische waarde. In de gebouwen die ter vervanging van het stadsbastion kwamen, zijn momenteel de turnkring van Diest, de academie voor kunst en verschillende verenigingen gehuisvest. Je kan er ook skaten, repeteren en er is een bar, BarZon. 

Wil je meer weten over wat er vandaag allemaal te beleven valt? 

Cover
Schildwacht aan de Demer (+- 7km)
Download de brochure gratis of koop ze gedrukt voor €1,00 bij Visit Diest.
quote svg
“Treed tijdens deze wandeling in de voetsporen van de militairen en ontdek de kracht van Diest als garnizoens- en vestingstad. ”
Citadel (4) Citadel (1) Citadel (3) Citadel (5) Citadel

Wat voorafging

Van in de Middeleeuwen was Diest een versterkte stad: al in 1360 is ze helemaal omringd met aarden wallen, stadspoorten en verdedigingstorens.

Vanaf 1837 kreeg Diest rond de stad een indrukwekkende gordel van grachten langs een geheel van wallen en vestingwerken. Het wordt een omwalling met stadspoorten, waterpoorten, ravelijn, lunet, citadel en het Fort Leopold. Een deel van deze stadswallen en vestingwerken zijn bewaard gebleven.

Diest groeit uit tot dé schildwacht aan de Demer. Het doel? Een vijandelijke opmars naar het centrum van de jonge staat België voorkomen.

Deze gordel wordt de ‘kernvesting’ genoemd. De citadel functioneerde als laatste toevluchtsoord voor de Diestse legerafdeling, indien die kernvesting in handen van de vijand viel.

quote svg
“Overal in de stad vind je, overwoekerd door tijd en natuur, stille getuigen van het militair verleden.”

Langs de grachten en wallen

Vanaf 1837 kreeg Diest rond de stad een indrukwekkende gordel van grachten en wallen. 

De citadel zelf werd gebouwd tussen 1845 en 1853 op een heuvel. De bouw van de Citadel vormde het dominerend sluitstuk van de transformatie van Diest tot vestingstad, nadat eerder het fort Leopold, de wallen en de stadspoorten werden opgetrokken.

De citadel functioneerde als het laatste toevluchtsoord voor de Diesterse legerafdeling, indien de zogenaamde kernvesting in handen van de vijand viel. 
Binnen de kazerne waren er faciliteiten om in het levensonderhoud te voorzien, zoals leef- en slaapruimtes, dienstlokalen, opslagruimtes voor munitie en voedsel, een apotheek, dokterskabinet, bakkerij en keuken.

Dit bolwerk is gebouwd in de vorm van een vijfhoek met in het midden een groot open plein. Het neemt wel 15% van het stadscentrum in en is gelegen op een heuvel die uitkijkt over de stad.

De mooiste bakstenen citadel van het land

In en rond de vijfhoek van de Diestse Citadel wandel je door de militaire geschiedenis van onze vestingstad.

Met het grote open plein als kloppend hart van het domein en de vele overwelfde doorgangen naar de fronten en bastions, de kazerne, buitenmuur en het museum heeft de Citadel verschillende troefkaarten op tafel gelegd.

Je bezoek aan de Citadel van Diest zal niet teleurstellen. 

Wat kan je vandaag ontdekken op de Citadel? 

Museum Pegasus

In 1953 vestigde het Eerste Bataljon Para-Commando zich op de citadel. Gedurende meer dan 50 jaar was dit haar thuisbasis.

Vandaag houdt het museum de geschiedenis van de Para’s nog steeds levend met een tentoonstelling die hun leven en missies in beeld brengen. www.pegasus-museum.be

Het Citadelbos

Dit groengebied was vroeger een slimme verdedigingsgordel. De majestueuze beuken stonden telkens 9 meter van elkaar in een vijfhoekig grid, zoals de vijf ogen op een dobbelsteen. De verdedigers op de Citadel hadden echter altijd een zesje in handen, want ze hadden vrij zicht op de oprukkende vijanden.

Vandaag is het bomenpatroon wat overwoekerd, maar hier en daar kan je het nog herkennen.

Het Chasseloup-Labat verdedigingssysteem

Enig in zijn soort is dit bouwtechnische hoogstandje. En ook nog eens onaangeroerd. Een unicum in de wereld! De kanonkelders in het baston zijn namelijk beschermd door een voorliggend bakstenen masker. De schietgaten in dit masker werden beschermd door aarde.

Dit verdedigingsmasker bood niet alleen een oplossing voor de rookafvoer, maar zorgde er ook voor dat het bastion minder kwetsbaar was. Tegen de tijd dat de vijand de naam van het Chasseloup-Labat verdedigingssysteem had uitgesproken lag hij al met een gat in zijn hoofd aan de kant.

Het wachthuisje

De Leuvense Poort werd samen met een deel van de wallen in 1914 afgebroken. Behalve dit wachthuisje. Het ligt op 5 meter van de bakstenen wallen met schietgaten. Via de achterliggende koer konden de wachters razendsnel wegduiken in de ‘Witte Gangen’ van de Citadel, want het wachthuisje is niet bomvrij gebouwd.

De Witte Gangen

Die Witte Gangen vormen een verdedigingsgalerij met 29 lokalen. Toen men startte met de bouw aan dit bolwerk was men nog bestand tegen de kanonnen met een ‘gladde’ loop die rechtstreeks met zicht op het doelwit gericht stonden om trefzeker te schieten. Maar in de 2de helft van de 19de eeuw gebruikte de artillerie een systeem van kanonnen met getrokken loop die met een boogje over de muren en wallen heen konden schieten. Zo werden de vestingwerken van Diest steeds kwetsbaarder. 

Pegasuspaard

Kunstenaar Karel Hadermann creëerde het Pegasuspaard als een verwijzing naar de Griekse mythologie. In het beeld van het gevleugelde paard schuilen de wolken en een onversaagde vechtlust, tevens terug te vinden in het embleem van de paracommando’s.

De oorspronkelijke mythe zegt dat de ruiter Belerofoon, gezeten op Pegasus, na het doden van een monster door wou vliegen tot op de Olympus. Dat was niet naar de zin van de oppergod Zeus die met een bliksemflits Belerofoon te pletter laat storten.

Chasseloup (1) Chasseloup Pegasuspaard Uitzicht Op Toegangspoort Citadel Pegasus Museum

BROUWERIJ BASTION

Bier in het Bastion

Bastion is een splinternieuwe craft-beer brouwerij die de geschiedenis van onze stad meedraagt in haar meesterbrouwsels.

Zo drink je er een Baret, die verwijst naar het kenteken van de parachutisten die in 1953 gestationeerd waren in onze Citadel. Of het Ravelijn Bier, wat weer wijst op de vijfhoekige buitenvorm van de vesting, zoals het Boerenkrijgplein aan de rand van de stad.

Brouwerij Bastion zorgt voor moderne smaken met vleugjes erfgoed in je glas.

Ontdek hier de bieren van Bastion

Ik wil graag een rondleiding